Tag Archives: Nederlandse bijdrage

Recensie: Switch – Durf te veranderen

9789400505681-480x600In het boek Switch – Durf te veranderen werken de auteurs Chip en Dan Heath een fundamenteel raamwerk uit dat je kan helpen bij situaties waarin je gedrag moet veranderen (switch): stuur de bereider aan (geef kristalheldere instructies door de rationele kant van mensen aan te spreken), motiveer de olifant (betrek de emotionele kant van mensen erbij) en effen het pad (maak de verandering waarschijnlijker).

Aan ieder van de drie aspecten weidt het boek een deel. In het eerste deel – Stuur de bereider beschrijven de auteurs dat je op zoek moet gaan naar lichtpuntjes. Blijf niet hangen in mislukkingen maar onderzoek en kloon de successen. Geef vervolgens de bereider een startpunt en een eindbestemming en geef hem een ansichtkaart van de eindbestemming zodat de bereider weet waar hij/zij heen gaat en het geeft de olifant inzicht waarom de reis interessant is. En tenslotte schrijf je de te nemen cruciale acties voor.

In het tweede deel – Motiveer de olifant krijgen we vele voorbeelden hoe je de olifant kan doen geloven dat hij in staat is de verandering te veroveren. Het is de emotie die de olifant motiveert. En motivatie komt voort uit gevoel. Enerzijds kan je de verandering verkleinen en anderzijds kan je mensen laten groeien (of, beter nog, allebei).

In het laatste deel – Effen het pad krijgen we te zien wat het betekent als je de de omgeving verandert dit een effect heeft op het gedrag. Eenvoudige aanpassingen kunnen leiden tot enorme veranderingen. Zoek naar manieren om gewoontes aan te moedigen en tenslotte gebruik de mensen in de omgeving. Gedrag is besmettelijk, help het te verspreiden.

Switch (bereider, olifant, pad, 180321) v1.0

Conclusie: een must voor de veranderaar, je krijgt een veelheid aan voorbeelden en een gedegen onderbouwing van het driedelige switch raamwerk en daarnaast een aantal workshops waarmee je zelf aan de hand van een situatie moet nadenken hoe de drie switch onderdelen gehanteerd moeten worden (stuur de berijder aan, motiveer de olifant en effen het pad).

Bestellen: Switch – Durf te veranderen

Advertisements

Recensie: agile werken in 60 minuten

9789461262714-480x600Zojuist het boekje agile werken in 60 minuten van Rob van Lanen en Rini van Solingen in een klein uurtje uitgelezen.

In dit boekje nemen de schrijvers je mee in de wereld van agile. Als je kleine stapjes zet en al doende leert kun je veel sneller resultaat boeken en eerder inspelen op veranderingen. Maar om agile te kunnen werken zal je moeten samenwerken en zal je anders moeten denken.

In het eerste gedeelte van het boekje geven de auteurs uitleg over het waarom van agile en wat agile werken inhoudt zonder daarbij direct in de terminologie van bijvoorbeeld Scrum te belanden. Uiteraard krijgen we ook uitleg over het Agile Manifesto en de agile mindset.

Scrum komt vervolgens aan bod waarbij alle rollen, de artifacts en de gebeurtenissen worden toegelicht. Een paragraaf over de Scrum waarden ontbreekt en dat had m.i. toch wel op zijn plaats geweest.

Daarnaast krijgen we ook een korte toelichting op Kanban en Lean. Dit stuk wordt afgesloten met het op grotere schaal toepassen van agile. Hoe laat je teams met elkaar samenwerken aan een en het zelfde product en welke frameworks ondersteunen dit?

De schrijvers spreken zich vervolgens uit wanneer je nu wel of niet met agile aan de gang moet gaan. Niet alles leent zich voor agile werken. Als helder is wat er gedaan moet worden ga je dan al experimenterend op onderzoek uit of volg je gewoon een stappenplan? Hoe gecompliceerder hoe meer je van agile werken de vruchten kan plukken.

In de laatste twee hoofdstukken krijgen we enerzijds een zevenstappenplan om te starten met agile werken (“agile werken leer je vooral door het te doen”) en anderzijds een verfrissend hoofdstuk over hoe je zelf agile kan worden. Persoonlijk wendbaar zijn door je eigen handelen in lijn met het Agile Manifesto te brengen.

Kortom een handig boekje als je nog niets van agile weet en je niet te veel tijd kan besteden aan het lezen van meer uitgebreidere boeken over agile of Scrum.

Bestellen: agile werken in 60 minuten

Recensie Canvas Omgevingsmanagement

9789462761889-480x600Johanneke de Lint, Thijs Kraassenberg en Roelof Benthem hebben het boek Canvas Omgevingsmanagement – Samen goed voorbereid richting stakeholders geschreven. Een boek in de stijl van de Project en Programma Canvas.

Zoals we gewend zijn van de verschillende canvas boeken worden we aan de hand genomen met het invullen van de canvas, in dit geval de Canvas Omgevingsmanagement. We krijgen een praktisch en visueel hulpmiddel waarmee we stakeholders goed beslagen ten ijs tegemoet kunnen treden.

Het boek geeft enerzijds een uitgebreide toelichting met vele voorbeelden van het praktisch toepassen van het canvas en anderzijds geven de auteurs hun visie op omgevingsmanagement aan de hand van zes maatschappelijke trends zoals bijvoorbeeld tegenstrijdige feiten, sociale media en digitalisering. We krijgen een aantal benaderingen om een omgeving te beïnvloeden waaronder de wetenschappelijke, de ontluchtings-, de journalistieke en de netwerkbenadering en daarnaast benaderingen op basis van macht en op basis van nudging (subtiele duwtjes). Ook gaan de auteurs in op de uitgangspunten van professioneel omgevingsmanagement:

  • Sturen op betrouwbaarheid
  • Streven naar gelijkwaardigheid
  • Werken aan gezamenlijkheid
  • Aandacht voor de relatie

Daarnaast bieden de auteurs een helder model om systematisch te werken aan overeenstemming.

Het canvas wordt in een brainstormsessie, een canvassessie, ingevuld. Redenen om een canvassessie te beginnen, zijn:

  • Collega’s moeten van elkaar weten hoe en met wie ze werken in de omgeving
  • Een individuele blik is te beperkt
  • Eerst denken, dan doen, is echt nodig
  • Het is cruciaal om buiten naar binnen te halen

Het canvas is opgebouwd uit drie kolommen die de basis vormen van het canvas:

  • Scherp richten (de linker kolom om o.a. tot de kern te komen) met daarbinnen de opgave, momenten, doel omgevingsmanagement en uitgangspunten
  • Rijk kijken (de middelste kolom waarin gewerkt wordt aan een omgevingsanalyse) met daarbinnen de context, de issues, stakeholders en kansen
  • Bewust doen (de rechter kolom om te analyseren wat er gedaan moet worden) met daarbinnen strategie en organisatie.

IMG_2835 Canvas omgevingsmanagementIeder facet komt uitgebreid aan bod waarbij een toelichting, eventueel ondersteunende technieken of uitwerkingen en bijbehorende hulpvragen (zie plaatje) geboden worden en toegelicht aan de hand van een of meer voorbeelden.

Het boek eindigt met een hoofdstuk over de omgevingsprofessional en een hoofdstuk over de te nemen stappen nadat het canvas is ingevuld. De omgevingsprofessional is de projectleider, programma-, proces- of omgevingsmanager en vervult de rol van zowel strateeg, analyticus als procesbegeleider.

Conclusie. Het Canvas Omgevingsmanagement is handig en praktisch instrument om met elkaar omgevingsmanagement serieus op te pakken. Het boek biedt vele handvatten om de projectleider, programma-, proces- of omgevingsmanager te ondersteunen bij het inrichten van omgevingsmanagement. Jammer dat er geen website beschikbaar is waarop de canvas is te downloaden. Om toch een beeld te hebben van de canvas heb ik een plaatje uit het boek gebruikt ter toelichting.

Bestellen: Canvas Omgevingsmanagement

Recensie Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2017

9789401802772-480x600Bert Hedeman, Gabor Vis van Heemst en Hans Fredriksz hebben hun, door trainingsorganisaties veel gebruikte boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 geheel herschreven om daarmee in lijn te zijn met de nieuwe editie van PRINCE2 als vervanger van PRINCE2 editie 2009.

Medio 2018 komen de eerste Nederlandstalige PRINCE2 Foundation en Practitioner examens beschikbaar en dan is dit boek een welkome aanvulling op de geboden trainingen om te kunnen slagen voor het examen.

Het boek is nu in vier herkenbare delen uitgewerkt, waarbij het laatste deel nieuw is ten opzichte van de vorige druk:

  • Deel I Introductie
  • Deel II Thema’s
  • Deel III Processen
  • Deel IV Op maat maken

De Introductie geeft een inleiding op projectmanagement en op PRINCE2 en er wordt uitgebreid ingaan op de zeven principes (niet veranderd ten opzichte van editie 2009):

  • Voortdurende zakelijke rechtvaardiging
  • Leren van ervaring
  • Gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden
  • Managen per fase
  • Managen ‘by exception’
  • Productgerichte aanpak
  • Op maat maken voor de projectomgeving

De zeven PRINCE2-thema’s, met daarin de aspecten van projectmanagement die continu en integraal moeten worden beheerst, worden uitgebreid beschreven.  Ieder thema wordt in een afzonderlijk hoofdstuk behandeld waarbij ingegaan wordt op het doel, kernbegrippen, te gebruiken technieken en per rol de bijbehorende verantwoordelijkheden. Ten opzichte van de editie 2009 wordt nu ook ingegaan welke aspecten minimaal moeten worden meegenomen in een PRINCE2-project en hoe het thema effectief kan worden toegepast bij kleine, agile, commerciële, wet- en regelgeving en overheidsprojecten. Achtereenvolgens krijgen we de volgende thema’s:

  • Business case: Waarom?
  • Organisatie: Wie?
  • Kwaliteit: Wat?
  • Plannen: Hoe, hoeveel, wanneer?
  • Risico: Wat indien?
  • Wijziging: Wat is de impact?
  • Voortgang: Waar staan we nu? Wat is de prognose?

Verschillen tussen de 2009 en 2017 editie:

Editie 2009 Editie 2017
Bedrijfs- of programmamanagement lijn- of programmamanagement of de klant
Batenreviewplan benefitsmanagementaanpak
Risicomanagementstrategie risicomanagementaanpak
Kwaliteitsmanagementstrategie kwaliteitsmanagementaanpak
Configuratiemanagementstrategie wijzigingsmanagementaanpak

Deel III gaat in op de processen. Per proces wordt ingezoomd op de doelstellingen, de context, de procesbeschrijving en een overzicht van de onderliggende activiteiten. Ten opzichte van de editie 2009 wordt nu ook ingegaan op het op maat maken bij kleine, agile en commerciële projecten en projecten binnen een programma. De volgende zeven processen worden behandeld:

  • Opstarten van een project: Formuleren van de projectopdracht
  • Sturen van een project: De activiteiten van de stuurgroep
  • Initiëren van een project: Uitwerken van de projectopdracht
  • Beheersen van een fase: Uitvoeren van de projectopdracht
  • Managen productoplevering: De activiteiten van de teammanagers
  • Managen van een faseovergang: Voorbereiden van de besluitvorming
  • Afsluiten van een project: Opleveren van het projectresultaat

P2 QRC (Produktmodel NL, 180222) v1.0Downloaden: P2 QRC (Produktmodel NL, 180222) v1.0

Het laatste deel gaat in op het op maat maken van PRINCE2 voor een individueel project en het verankeren van PRINCE2 in een organisatie. Het verankeren is nieuw ten opzichte van de 2009 editie. Bij het op maat maken wordt ingegaan op projecten in de private of publieke sector, haalbaarheids-, agile, commerciële en multi-organisatieprojecten en projecten in een programma. Verder wordt projectvolwassenheid en het P3M3-model kort besproken.

In de bijlagen vinden we een opzet van alle managementproducten, de rollen en verantwoordelijkheden, een voorbeeld van een productgerichte planning en een projectthermometer en tenslotte een begrippen- en vertaallijst. In de 2017 editie zijn vier producten niet in ieder project noodzakelijk: configuratie-item-record, leerpuntenrapport, productstatusoverzicht en het dagelijks logboek.

Conclusie: Wil je je voorbereiden voor het Nederlandstalige PRINCE2 Foundation of Practitioner examen of wil je een goed beeld vormen van PRINCE2 dan is dit volledig herschreven en goed leesbare boek aan te bevelen. Volgende week wordt een bijbehorende website www.P2foryou.nl operationeel waarop ook de projectthermometer, begrippenlijst en vertaallijst beschikbaar komen.

Bestellen: Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2017

Recensie: Vakblad Projectmanagement nr. 3

Schermafdruk 2018-02-02 19.51.16En daar is de derde editie van het Vakblad Projectmanagement van KWD Resultaatmanagement alweer. Acht artikelen en vier columns die je prikkelen en die je inzicht en handvatten geven om je verder te ontwikkelen als projectmanager.

Wat mij betreft zijn gedragscompetenties en vaardigheden van projectmanagers de rode draad in dit nummer. Competenties en vaardigheden die je verder kan ontwikkelen en inzetten maar die je ook helpen bij je toekomstige, wellicht veranderende rol als projectmanager.

Wat komen we zoal tegen? Het openingsartikel biedt inzicht in de ontstaansgeschiedenis van projectmanagement tijdens het Manhattan project en de raket projecten Atlas en Apollo om vervolgens aan te tonen dat het tijd wordt dat de projectmanager zich los moet maken van zelfrestrictie. Deze eerste projecten gebruikten trouwens verschillende agile technieken zoals bijvoorbeeld experimenteren en openhouden van opties maar zijn door ons eigen toedoen veel te sterk ontwikkelt in de richting van een controlegerichte, gefaseerde aanpak. Interessant is de geboden hybride aanpak waarbij onderscheid gemaakt is tussen deelprojecten met en zonder voorspelbare onzekerheid om daarmee terug te keren naar een situatie waarin men probeerde het onmogelijke waar te maken zoals daar sprake van was tijdens die eerste genoemde projecten (hoe leuk kan de rol van projectmanager toch weer worden!).

Een volgend artikel gaat in op de veranderende rol van de projectmanager in de agile organisatie. Wat betekent dat voor je eigen rol als projectmanager, naar welke andere rollen zou je kunnen toegroeien. Welke gedragsveranderingen spelen hierbij een belangrijke rol (b.v. faciliteren, verbinden, transparantie, focus op waarde, gedeeld eigenaarschap, omgaan met zelforganiserende teams en regelmatige rechtstreekse communicatie)?

Ook een case over de nieuwe projectaanpak bij de gemeente Roosendaal levert interessante inzichten over collectieve intelligentie en culturele samenhang op. Welke mooie dingen ontstaan er als gevoel en ratio elkaar ontmoeten? Fraai ook de visuele weergave van de uitkomst van een vergadering. Om jaloers op te worden.

Is samenwerking trouwens te meten? In het artikel wordt onderscheid gemaakt tussen managementteams en realisatieteams waarbij het uitgangspunt is dat ze verschillend samenwerken en dus verschillend gemeten moeten worden. We krijgen een realisatieteambarometer voorgeschoteld waarbij de mate van samenwerking aan de hand van 10 vragen kan worden vastgesteld (ik zou zeggen ga er direct mee aan de slag). Voor het meten van managementteam vaardigheden wordt gekozen voor de methode van Lencioni (zie mijn recensie van zijn boek De vijf frustraties van teamwork).

Het artikel Hoe laat je een project succesvol landen – vergroot acceptatie door effectieve interventies beschrijft het veranderkompas met zijn vijf drijfveren (zie youtube filmpje onderaan) en geeft een mooi overzicht van verschillende interventies (zwartkijksessies, klantsessies, implementatie dashboard, inzetten key users, veranderingen formeel laten benoemen, webinars, werken met persona’s, de klantarena, e-learning en anchoring day).

Verder biedt het artikel Hoe is een succesvol projectteam te ontwikkelen inzicht in een aantal meer bekende teammodellen zoals Belbin rollen, Tuckman teamfasen, Lencioni (zie hiervoor) en situationeel leiderschap van Hersey. Interessanter is het tweede gedeelte waarin ingegaan wordt op interventies die projectmanagers kunnen nemen om een projectteam te laten groeien alsmede interventies om individuele teamleden te laten groeien (afgezet tegen frequentie en impact) en welke aspecten in de praktijk als belangrijk worden gevonden om als team succesvol te kunnen zijn.

Naast de rode draad een tweetal artikelen die er een beetje bijhangen. Enerzijds een stukje kennisoverdracht over een nieuwe Deense, zich nog in co-creatie ontwikkelende methode Project Half Double – Betere projecten in de helft van de tijd (zie ook mijn blog) en het artikel over cloudmigraties. In dat laatste artikel wordt inzicht geboden in succesfactoren bij cloudmigratieprojecten. Wellicht zou Value Based Projectmanagement (zie mijn blog over het bijbehorende KWD boekje) hier nog behulpzaam kunnen zijn?

De vier columns prikkelen, verwarren en zetten je aan het denken. Peter Storm gaat in op de toegevoegde waarde van de projectmanager bij het creëren van nieuw, gezamenlijk en energie gevend inzicht. Ben Berndt, koppelt de filosofie van Zygmunt Bauman zoals beschreven in Liquid Modernity aan de huidige agile hype en komt op de prachtige omschrijving vloeibaar agile (waarbij ik me dan weer afvraag of agile ook vast zijn?). Jitske Kramer, een van de key-note sprekers tijdens de laatste KWD dag, kijkt naar projectenwerk als mensenwerk. Luistert de projectmanager naar wat niet gezegd wordt? Tenslotte legt John Hermarij zijn vinger op een veelheid aan bloggers en sprekers die van alles pretenderen, mythes weten te ontrafelen en precies weten wat bijvoorbeeld de valkuilen van agile werken zijn, zonder dat te kunnen onderbouwen.

Conclusie. Wederom een heel leesbaar en leerzaam blad. Wel, ten opzichte van de eerste twee nummers wat meer tekst en minder foto’s. Wat mij betreft iets meer foto’s om het blad luchtig te houden. Zoals gezegd het lezen weer meer dan waard. Prikkelende columns die je soms verwarren maar juist ook weer aan het denken zetten. Een aantal handige checklists zoals bijvoorbeeld de teambarometer en uiteraard voor velen soms bekende en soms minder bekende nieuwe inzichten.

Ben je al geabonneerd op het blad dan verschijnt het binnenkort in je brievenbus. Geen abonnee maar wel belangstelling voor het blad, en ik kan het van harte aanbevelen, dan is het een kwestie van abonneren. Zie: KWD Resultaatmanagement.

Veranderkompas

Recensie: De 5 frustraties van teamwork

9789047001966-480x600In het boek De 5 frustraties van teamwork – Hoe zorg je ervoor dat samenwerken leuk blijft legt Patrick Lencioni de essentie van samenwerking binnen een team uit. Het boek is alweer een aantal jaren beschikbaar maar ik kwam het tegen op vele lijstjes, bijvoorbeeld als een van de aanbevolen boeken binnen SAFe, zodat mijn nieuwsgierigheid getriggerd werd en een recensie op zijn plaats is.

Het boek bestaat uit twee delen, waarbij het eerste, omvangrijkste, deel een parabel vertelt waarin we een niet functionerend managementteam zien worstelen in haar soms moeizame weg naar een echt samenwerkend team en het tweede deel ingaat op het begrijpen en tegengaan van de vijf frustraties.

In de parabel volgen we de net aangestelde CEO Catherine die van het bestuur de opdracht had gekregen om van het managementteam een echt samenwerkend team van te maken die resultaten kunnen neerzetten. In een aantal off-sites gaat zij met het managementteam aan de gang waarbij zij de driehoek met de vijf frustraties van teamwork stap voor stap met iedereen doorleeft. Als eerste stap bespreekt ze wat ‘afwezigheid van vertrouwen’ betekent. Middels een aantal oefeningen werkt ze aan het verbeteren van het onderlinge vertrouwen. Vervolgens pakt ze de vijfde frustratie ‘te weinig aandacht voor resultaten’ beet en stelt met de groep het doel voor de komende periode vast. Middels een scala aan oefeningen komen ook de andere drie frustraties ‘angst voor conflicten’, ‘gebrek aan betrokkenheid’ en ‘verantwoordelijkheid mijden’ aan bod. Het is zoals te verwachten, echt vallen en opstaan, drie stappen vooruit en twee stappen terug maar uiteindelijk ontstaat een echt team.

De vijf frustraties van teamwerk (QRC, 180121) v1.0Downloaden: De vijf frustraties van teamwerk (QRC, 180121) v1.0

In het tweede deel zoemt de auteur in op de in de parabel gehanteerde driehoek met de vijf frustraties. We krijgen een samenvatting van het model en een teamonderzoek vragenlijst met daarin vijftien vragen om vast te stellen welke frustraties wel/niet een probleem vormen voor het team.

Vervolgens krijgen we per frustratie karakteristieken van teams waar de frustratie aanwezig is en karakteristieken van teams die de frustratie onder de knie hebben. Daarnaast krijgen we per frustratie een aantal suggesties hoe de frustratie is tegen te gaan en welke rol de leider hierbij moet spelen.

Tenslotte wordt de relatie tussen de verschillende frustraties toegelicht. De eerste stap is vertrouwen. Als er vertrouwen is durft men conflicten aan te gaan waardoor betrokkenheid wordt gecreëerd. Door betrokken te zijn voelt men zich verantwoordelijk en hiermee kunnen de gewenste resultaten geboekt worden.

Conclusie: een vlot leesbaar boek dat de essentie van teamwork helder naar voren brengt. De vijf frustraties bieden een mooi handvat om te laten zien of een team wel of niet goed functioneert. Een must voor agile teams. Middels de teamonderzoek vragenlijst wordt een eenvoudig instrument aangeboden om middels vijftien vragen vast te stellen welke frustraties wel/niet een probleem vormen voor het team. Kijk je verder naar de aangeboden suggesties om de frustraties te lijf te gaan dan krijg je een gereedschapskist om van een groep mensen een echt team te maken. Alleen jammer dat de geboden suggesties niet wat concreter uitgewerkt zijn.

Bestellen: De 5 frustraties van teamwork

Recensie: Toolkit voor agile leiders

9789024415601-480x600Steeds meer organisaties schalen het aantal agile teams op. IPMA is ondertussen ook begonnen met certificering op agile leadership niveau, dus boeken waarbij agile leadership centraal staan zijn nu actueel en noodzakelijk. Peter Koning heeft zijn ervaringen met agile leiderschap vertaalt in praktische handvatten en op papier gezet middels het boek Toolkit voor agile leiders – Leidinggeven aan wendbare teams.

De auteur heeft zijn boek opgedeeld in vier delen waarbij in ieder deel een vaardigheid en twee bijbehorende hulpmiddelen of tools beschreven worden. Ieder deel wordt afgesloten met wat het vraagt van de agile leider en concrete acties. De vier delen beschrijven de volgende vier vaardigheden van agile leiders:

  • Inspireer op het doel
  • Faciliteer eigenaarschap
  • Leer sneller
  • Ontwerp op betere gewoontes

Iedere tool wordt in een afzonderlijk hoofdstuk nader uitgelegd en mogelijke valkuilen bij het toepassen worden toegelicht. De acht besproken tools of hulpmiddelen zijn:

  1. Key Value Indicator (KVI)
  2. Impactladder
  3. Eigenaarschapmodel
  4. Vrijhedenmatrix
  5. Time to learn (T2L)
  6. Validated Learning Board (VLB)
  7. Gewoontematrix
  8. To-GRIP

TVAL (QRC, 180113) v1.0

Downloaden: TVAL (QRC, 180113) v1.0

De Key Value Indicator (KVI) is voor het team de belangrijkste indicator voor waarde creatie (bijvoorbeeld conversie op een website: hoeveel % van de bezoekers koopt een product). De KVI maakt de relatie tussen klantimpact en waarde concreet. De Impactladder kan gebruikt worden bij het brainstormen over en het concretiseren en het visualiseren van de klantimpact op zowel de korte als de lange termijn. Dit helpt teams hun producten en diensten continue te verbeteren. Zowel de KVI als de impactladder helpen de agile leider bij het stellen van inspirerende doelen (het wat, niet het hoe).

Het eigenaarschapmodel visualiseert wat teams nodig hebben om eigenaarschap op te pakken. Hierbij wordt gekeken naar enerzijds de volwassenheid van het team en anderzijds de vrijheid die het team krijgt. Een onvolwassen team met te veel vrijheid of een volwassen team met te weinig vrijheid levert frustratie en is daarmee een risico. De vrijhedenmatrix geeft aan welke vrijheden en verantwoordelijkheden het team op welk moment heeft. Deze tool is gebaseerd op het Delegation Board van Jurgen Appelo. Hierbij wordt per onderwerp aangegeven welke vrijheden het team zich kan veroorloven rekening houdend met de volwassenheid van het team. Zowel het eigenaarschapmodel als de vrijhedenmatrix helpen de agile leider bij het faciliteren van eigenaarschap.

Het Validated Learning Board (VLB) visualiseert het leerproces van het team waarbij zes stappen worden onderkend: schetsen, bouwen, opleveren, gebruiken, leren, geleerd (done). Ieder idee of functionaliteit wordt middels een kaart (post-it) gevisualiseerd. Time to Learn (T2L) geeft de leersnelheid van het team aan, dus de tijd die nodig is om een idee door alle stappen van schetsen tot geleerd te laten lopen. Door de T2L trend te volgen en op basis daarvan de T2L te verkleinen kan steeds sneller waarde worden toegevoegd.

De gewoontematrix biedt ondersteuning bij cultuurverandering en het ontwerpen van nieuwe gewoontes. De gewoontematrix helpt bij het brainstormen over ongewenste effecten en achterliggende ongezonde gewoontes en helpt gezonde gewoontes te ontwerpen. TO-GRIP ondersteunt de agile leider in het doorvoeren van grote verbeteringen door een aantal teams middels het creëren van een veilige omgeving, waarbij de eerste letters staan voor: Team (Samenstellen team), Owner (Informele leider met mandaat), Goal (Uitdaging, KVI), Rhytm (Timebox, T2L), Insight (VLB, Doel, Trendlijn KVI, T2L) en Period (Wanneer evalueren). TO-GRIP en de gewoontematrix ondersteunen de agile leider bij het ontwerpen van betere gewoontes.

Op www.tval.nl kan men extra voorbeelden en templates van de verschillende tools vinden. Ook is daar een toepasselijke youtube video te vinden over social conformity (of peer pressure) in een wachtkamer als achtergrondinformatie bij de gewoontematrix.

Conclusie: Een prettig leesbaar boek met praktische handvatten voor de (beginnende) agile leider. Het gebruik van de impactladder, de gewoontematrix en vooral het eigenaarschapmodel zijn tools die ik niet kende maar waarvan de toegevoegde waarde duidelijk is. Andere tools waren mij bekend en ook daarvan is de toegevoegde waarde voor de agile leider evident. Bij het beschrijven van de fasen van volwassenheid van de teams mag m.i. een verwijzing naar de fasen van Tuckman niet ontbreken. Ook zou ik duidelijker aangeven dat de VLB een kanbanbord betreft en dat het toevoegen van Work in progress (WIP) limieten per stap wellicht, naast zo klein mogelijke initiatieven, de belangrijkste niet genoemde versneller van T2L op kan leveren. Ook de T2L is onder een andere naam veel bekender, namelijk de cycle time in een Cumulative Flow Diagram (CFD). Zo’n CFD kan de agile leider nog veel meer inzicht geven. Tenslotte vind ik het jammer dat de auteur bij TO-GRIP aangeeft dat dit hulpmiddel geschikt is om een omgeving te creëren waarbinnen verschillende teams met elkaar verbeteringen doorvoeren terwijl de beschrijving van de tool uitgaat van één team. Maar, los van de gemaakte opmerkingen, een boek dat ik agile leiders zeker kan aanbevelen.

Bestellen: Toolkit voor agile leiders