Tag Archives: recensie

Boekrecensie: De Opdrachtgever – Nieuw leiderschap binnen de overheid

9789401800433-480x600Edwin van Dieën heeft met zijn boek De Opdrachtgever – Nieuw leiderschap binnen de overheid op heldere wijze inzicht gegeven in het opdrachtgeverschap binnen de overheid. Wat is het verschil tussen een bestuurlijk en een ambtelijk opdrachtgever? Hoe lopen de lijnen van opdrachtnemer (projectleider) naar opdrachtgever? Hoe kan je groeien in je rol als opdrachtgever?

Het boek is onderverdeeld in drie delen.

In het eerste deel – Wat is opdrachtgeverschap bij de overheid? – gaat de auteur in op de leiderschap en het opdrachtgeverschap als vorm van leiderschap inclusief verschillende leiderschapsstijlen. Ook wordt de projectdriehoek: bestuurlijk opdrachtgever – ambtelijk opdrachtgever en de projectleider of opdrachtnemer uitgebreid toegelicht en wat de rol is van de volksvertegenwoordiging. In de QRC heb ik dit boekje met de verschillende rollen en relaties samengevat.

Dia1Downloaden: Bestuurlijk Ambtelijk Opdrachtgever

In deel 2 – Hoe word je een betere opdrachtgever? – staat de opdrachtgever centraal. De auteur hanteert hierbij een vijftredenmodel voor professionalisering van de opdrachtgever:

  1. Goede rolverdeling: benoemen en taakomschrijvingen van bestuurlijk opdrachtgever, ambtelijk opdrachtgever en opdrachtnemer. Daarnaast de opdracht (laten) omschrijven.
  2. Verbeter de opdrachtnemer: eisen, selectie, opleiding, coaching
  3. Sturen op momenten: Business Case, opdrachtformulering, selectie opdrachtnemer, faseovergangen, tussentijdse rapportage, escalatie/ad hoc, afsluiting/evaluatie. Waarin ik het vieren van succes aan toe zou willen voegen.
  4. Verbeter de opdrachtgever: competenties (communiceren, macht, visie en leiderschap), gedelegeerd opdrachtgeverschap.
  5. Verbeter de organisatie: hier worden de voorgaande treden verankerd in de organisatie middels inrichting van een pool met projectleiders/medewerkers en bijbehorende trainingen, opleiding en coaching, veranderen naar processturing, het opdrachtgeverschap als functie met bijbehorende training, coaching en opleiding en het ontwikkelen van een visie op de rol van de opdrachtgever.

Het laatste deel gaat in op de opdrachtgever in specifieke situaties zoals de rol van de opdrachtgever naast die van eigenaar van een agentschap (b.v. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, Rijkswaterstaat, Het Nationaal Archief, et cetera) waarbij de praktijk heel gecompliceerd kan zijn met verschillende opdrachtgevers vanuit verschillende ministeries. Ook het sturen op gemeenschappelijke regelingen (b.v. sociale diensten, recreatieschappen, veiligheidsregio’s, et cetera) als gevolg van structurele samenwerking tussen lagere overheden wordt beschreven aan de hand van het krachtenveld, de tegengestelde belangen tussen opdrachtgevers en het professionaliseren van opdrachtgeverschap bij de sturing op gemeenschappelijke regelingen.

Tenslotte krijg je een beschouwing hoe je als opdrachtgever om moet gaan met een opdrachtnemer die je niet begrijpt en maakt het verschil als je gebruik maakt van een ZZP’er i.p.v. een interne projectleider als opdrachtnemer?

Conclusie: een handig boekje, geschreven vanuit de praktijkervaring van de auteur, voor de opdrachtgever die zijn eigen rol binnen een overheidsorganisatie beter wilt kunnen invullen en voor een projectmanager/projectleider die aan de gang gaat binnen een overheidsorganisatie en het aan te treffen besturingsmodel wilt begrijpen. Daarnaast biedt het vijftredenmodel een stappenplan om het professionaliseren van de opdrachtgever ter hand te nemen en dit is niet alleen bruikbaar binnen de overheid maar ook bij profit organisaties. Verder is het boekje prima geschikt om de verschillen met standaard projectorganisatiestructuren binnen profit organisaties te vergelijken met die binnen de overheid.

Bestellen: De Opdrachtgever – Nieuw leiderschap binnen de overheid

Boekrecensie: 77 Werkvormen voor projectmanagement

9789024404810-480x600Nicoline Mulder heeft met77 Werkvormen voor projectmanagement, voor houvast bij orde en chaos in complexe projecten’ een vervolg, een uitbreiding, op haar bekroonde boek ‘Value-Based Project Managementgeschreven.

Uitgangspunt voor de verschillende werkvormen zijn de elf interventies die samen de basis vormen voor chaordisch projectmanagement, ook wel de Project’s Eleven genoemd:

  • Baseer de aanpak van het project op de gedeelde waarden
  • Richt je aandacht voortdurend op het hogere projectdoel
  • Ontwikkel een projectvisie en houd hem levend
  • Hanteer een ontwikkelingsbenadering met erkenning voor vaagheid
  • Werk op basis van vertrouwen
  • Hanteer transformationeel leiderschap
  • Bewerkstellig de voorwaarden voor zelfsturing
  • Faciliteer creativiteit
  • Laat gebruikers van begin af aan participeren
  • Houd de dialoog met belanghebbenden gaande
  • Werk resultaatgericht, alleen daar waar het past

Verder krijgen we een aantal werkvormen die gericht zijn op het samenspel tussen de verschillende interventies en tenslotte een aantal werkvormen ter ondersteuning van het implementeren van chaordisch projectmanagement.

Per interventie geeft de auteur eerst een toelichting op de interventie en vervolgens een aantal werkvormen waarbij een werkvorm veelal is opgebouwd aan de hand van vier vragen: Wat is er aan de hand? Wat moet er gebeuren? Wat heb je ervoor nodig? En hoe gaat het in zijn werk? Bij iedere werkvorm is de moeilijkheidsfactor aangegeven, hoe lang de interventie duurt (5 minuten tot een paar dagen of continu) en of een facilitator noodzakelijk is. Daarnaast heeft iedere interventie een werkvorm in de vorm van een set van 25-30 vragen over de interventie.

Een paar voorbeelden: Werkvorm 5 gaat over vragen met kracht. Hoe ga je om met het feit als je in cirkels blijft draaien, hoe doorbreek je dat? Een mogelijkheid is het stellen van de goede vraag, een vraag met kracht. Hierbij is het maken van zo’n vraag geen sinecure. De meeste tijd gaat zitten in het maken van een kwalitatief goede vraag waarna het beantwoorden in een fractie van de tijd kan plaatsvinden. Zie ook de TedX ‘Magic in the middle’ van Tom Hurley

Ook een aantal werkvormen m.b.t. Stakeholdermanagement spreken erg tot de verbeelding. Denk hierbij aan werkvormen over de belanghebbendencirkel, een krachtenveldanalyse, het onzekerheidsweb, de strategische dialoog maar ook het terecht als werkvorm genoemde koffiedrinken.

Er worden ook meer complexere werkvormen aangeboden die niet zonder de hulp van ervaren facilitators uitgevoerd kunnen worden zoals bijvoorbeeld het werken met projectopstellingen.

Met een paar werkvormen had ik moeite met de beschrijving. Bijvoorbeeld: Werkvorm 23 Planningspoker. Mijn uitgangspunt. Binnen een agile aanpak bepaalt de Product Owner de prioriteit en bepaalt het team middels planningpoker hoeveel werk ze in een gegeven periode kunnen verzetten door per item de relatieve grootte (b.v. volgens de Fibonacci reeks) vast te stellen. De auteur geeft aan dat planningspoker gaat over prioriteren van complexiteit in plaats van tijd. Hierbij geeft ieder teamlid een waarde aan de opdracht om te komen tot een gedeeld gewicht voor de prioriteit (aan de hand van een set kaarten met gewichten in lijn met Fibonacci). Hier vraag ik mij af hoe ik om moet gaan met een prioriteit van bv 0,5. Ik zou prioriteiten geven aan de hand van een reeks van 1-10. Vervolgens wordt het item met het afgesproken gewicht op de planning gezet. Waar op de planning is mij een raadsel? Daarna kan door het meten van de hoeveelheid tijd die besteed wordt aan de opdracht en dat te verbinden aan het gewicht, eenvoudig vastgesteld worden hoeveel opdrachten realiseerbaar zijn in een bepaalde periode. Had de werkvorm betrekking gehad over het bepalen hoeveel werk door een team verzet kan worden binnen een gegeven periode dan had het duidelijk geweest, en in lijn met de agile aanpak, maar door dit te koppelen aan het prioriteren van complexiteit ben ik los.

Werkvorm 39 gaat over meerdere projectteams binnen zelfsturing. Los van het feit dat ik liever over zelf-organiserend i.p.v. zelfsturend zou willen spreken omdat er toch allerlei kaders worden meegegeven, vind ik deze werkvorm wel heel kort door de bocht. Als ik kijk hoe organisaties nu worstelen om enige vorm van afstemming tussen zelf-organiserende teams te bewerkstelligen door frameworks als SAFe, LeSS of Nexus te implementeren, ben ik van mening dat deze werkvorm veel meer zal omvatten.

Maar zoals gezegd blijven er nog 75 heldere werkvormen over!

Verder treffen we in de bijlagen overzichten van zowel organisatiewaarden als persoonlijke waarden en vragenlijst over transformationeel leiderschap.

Naast het boek is er een ondersteunende website www.valuebasedprojectmanagement.com waar uitleg over Value Based Project Management te vinden is en ter ondersteuning van verschillende werkvormen een set kaarten van Project’s Eleven en het waardenspel.

Conclusie. Een must als je werkt volgens Value Based Project Management. Daarnaast zijn vele werkvormen ook prima bruikbaar als je andere frameworks hanteert bij het uitvoeren van je project of als je in een agile omgeving werkt waarin ook het hebben van een visie, waarde, gericht op een doel, vertrouwen, zelf-organiserend, leiderschap, creativiteit en gebruikersparticipatie en communicatie sleutelwoorden zijn.

Bestellen: 77 Werkvormen voor projectmanagement

boekrecensie: Zo doen we dat hier niet!

9789047009603-480x600John Kotter en Holger Rathgeber zijn er wederom in geslaagd om ingewikkelde materie, in dit geval over duale systemen in organisaties (zie Kotter’s boek ‘Versnellen’) in een parabel voor een breed publiek toegankelijk te maken. In dit boek ‘Zo doen we dat hier niet! Succesvol zijn en blijven in tijden van verandering volgen we een kolonie van 150 stokstaartjes in Kalahari, een warm en droog gebied in het zuiden van Afrika.

In eerste instantie zien we een strak geleide, sterk hiërarchische stokstaartjes kolonie waarbinnen alles volgens voorgeschreven richtlijnen en procedures plaatsvindt. Zolang er geen bedreigingen zijn verloopt het in de kolonie naar wens maar op het moment dat de kolonie geteisterd wordt door droogte, voorraden opraken en ze aangevallen worden door vijandige roofdieren staat de kolonie machteloos. Ideeën of experimenten worden niet gewaardeerd, sterker nog worden direct de kop ingedrukt met de opmerking “zo doen we dat hier niet “.

Twee jonge, slimme avontuurlijke stokstaartjes, Nadia en Ayo besluiten op zoek te gaan naar een oplossing om de kolonie te redden. In eerste instantie komen ze bij een andere meer vrijgevochten of ontwrichte kolonies waar de problemen nog groter zijn en zij zelf niet welkom zijn. Het hebben van regels en procedures heeft dus ook positieve kanten.

Uiteindelijk belanden ze bij een kleine innovatieve kolonie die geleid wordt door een inspirerend leider. In deze kolonie is ruimte voor nieuwe ideeën en experimenten. Worden spontaan nieuwe tijdelijke teams gevormd als een initiatief uitgewerkt en handen en voeten gegeven moet worden zodat de kolonie floreert. Standaard procedures zijn niet nodig. De kolonie is zelf organiserend. Dit succes blijft niet onopgemerkt. Steeds meer stokstaartjes sluiten zich bij deze kolonie aan en dat blijft niet zonder gevolgen. Waar in een klein team problemen spontaan konden worden opgepakt en opgelost vraagt zo’n grote kolonie toch regels en procedures.

Dit brengt Nadia tot het slimme idee om beide organisatie structuren met elkaar te verbinden (Duaal systeem in het boek ‘Versneller’). De hiërarchische organisatie voor alle standaard zaken die in een kolonie geregeld moeten worden en organisatievorm met tijdelijke teams om te experimenteren en oplossingen vinden voor problemen. Met dit beeld keert Nadia terug naar haar oude kolonie en brengt het daar in de praktijk.

Op de site www.kotterinternational.com is verder materiaal (handleiding, PowerPoint) te downloaden om de discussie binnen je eigen bedrijf aan te gaan.

Bestellen:

Recensie: De responsive enterprise

9789058754462-480x600Rini van Solingen en Vikram Kapoor hebben de business roman ‘De responsive enterprise, in 9 stappen naar een snelle en wendbare organisatie‘ geschreven.

In dit boek volgen we Ron, directeur bij een groot internationaal maar bureaucratisch bedrijf en Mark, directeur-eigenaar van een jong snelgroeiend bedrijf. Tijdens een telefoongesprek verzucht Ron dat nieuwe producten op de markt zetten bij zijn bedrijf een eeuwigheid duren. Waarop Mark zijn verbazing uitspreekt, zeker als hij hoort dat het wel een jaar kan duren. Mark trekt de conclusie dat Ron’s organisatie wel ziek moet zijn. Volgens Mark moet Ron zijn organisatie veel slagvaardiger maken. Kijk bijvoorbeeld eens naar start-ups. Waarop Ron zegt dat je zijn bedrijf toch niet kan vergelijken met zo’n start-up. Mark ziet dat anders en wil dit graag uiteenzetten. Ze besluiten om samen 9 holes te gaan lopen om daar de belangrijkste principes om organisaties ‘responsive’ te maken te bespreken. Hoe kan je als organisatie zowel snel resultaten leveren als innoveren? Ze lopen negen holes en bij iedere hole bespreken ze een principe.dia1

  • Hole 1: Vorm autonome teams (minibedrijfjes). Het hebben van cross-functionele teams met end-to-end verantwoordelijkheid waarbij alles draait om klantimpact, klanttevredenheid en klantgerichtheid binnen afgebakende klantgebieden zodat ze elkaar onderling niet op de klant beconcurreren maar wel een competitie voeren op geleverde prestaties.
  • Hole 2: Bepaal een ambitieus hoger doel. De organisatie-energie is positief te beïnvloeden door het hebben van zowel een ambitieus als inspirerend doel, vaste stabiele teams waarin de allerbeste mensen zitten die als team en als individu beter willen worden en hun resultaten en leerervaringen vieren.
  • Hole 3: Maak alles extreem transparant. Vertrouwen, verantwoordelijkheid en prestaties worden meer dan positief beïnvloed in een cultuur zonder geheimen en waar alles gevraagd kan worden, met voor iedereen zichtbare heldere en eenduidige prestatiemetingen, overal beschikbaar en up-to-date en waar men zich eigenaar en verantwoordelijk voelt voor de te leveren prestaties.
  • Hole 4: Zet de klant(en) aan het stuur. Uiteindelijk valt of staat het bij het creëren en onderhouden van duurzame klantrelaties. Door nauwe samenwerking met de klanten kunnen spontaan ontwikkelde oplossingen veel waarde leveren, dit kan echter alleen in die situaties waarbij medewerkers direct in contact staan met die klanten en de ruimte krijgen om zelf te beslissen omdat zij de beste informatie hebben. Zelfs aan het begin als er nog geen contractafspraken liggen zodat de relatie wordt opgebouwd op basis van waarde, impact, vertrouwen en delen. En deze laatste klantprincipes moeten expliciet gemaakt worden.
  • Hole 5: Doe veel experimenten. Maar neem wel de angst weg dat er geen fouten gemaakt mogen worden. Fouten maken mag zolang er maar van geleerd wordt. Baseer de te nemen beslissingen wel op basis van kwantitatieve informatie voortkomend uit de experimenten. Maak het wel makkelijk om te kunnen experimenteren, biedt ruimte, mogelijkheden, voorzieningen, hulpmiddelen, waarbij uiteraard de balans tussen vernieuwen en verdienen niet uit het oog verloren mag worden.
  • Hole 6: Stuur op individueel ondernemerschap en vakmanschap. Het begint bij succesvolle medewerkers en teams. Ieder individu is een ondernemer en heeft recht zelf succesvol te zijn en moet kunnen doorgroeien. Persoonlijk vakmanschap is direct gekoppeld aan klantimpact en bedrijfsresultaat en zal dan ook voor iedereen zowel een recht als een plicht zijn om te streven om de beste te willen zijn.
  • Hole 7: Creëer een zelf-schalende cultuur. Zonder organisatie-energie geen veranderingen. Groei is een van de noodzakelijke randvoorwaarden voor energie. Hierbij mag de cultuur echter niet verloren gaan. Waarden en principes zijn expliciet, ondernemend en klantgericht en bepalen de cultuur. Je zal dus moeten borgen dat bij de groei deze cultuur niet verloren gaat. Als de autonome, zelf-groeiende teams zich splitsen als een bijenvolk blijft het cultuuronderdeel van beide gesplitste teams in tact, waarbij verder rekening gehouden wordt met de operationele en groeimodellen die gericht zijn op zelfsturing.
  • Hole 8: Richt een rigoureus ritme van levering in. Het dagelijkse gestructureerde ritme is te vergelijken met een kort-cyclische hartslag die net wat sneller klopt dan die van de markt en de klanten zodat je snel kan leveren, ervan leren en vervolgens na eventuele aanpassingen opnieuw beginnen. Op deze wijze ben je ook in staat om snel op onverwachte gebeurtenissen of kansen in te spelen.
  • Hole 9: Wordt software-centric en data-driven. Begin met het volledig automatiseren van de meest waardevolle producten en/of diensten inclusief de onderliggende product- of servicelevering. Log verder alle data rond klantgedrag en systeemgebruik, en monitor volledig data gedreven. Focus hierbij op oplossingen met de hoogste impact en de grootste technische uitdaging zodat je ook nog een keer aantrekkelijk bent voor je klant maar ook voor het meer dan noodzakelijke talent op de arbeidsmarkt.

Tot slot kijken ze nog even terug, op het golfen en uiteraard op de negen onderwerpen die ze hebben besproken en Mark geeft aan dat het belangrijk is om hiermee te beginnen maar dat het niet blijft bij deze negen punten. Je zal moeten uitproberen, leren en weer opnieuw moeten beginnen, de wereld om je heen staat ook niet stil.

Aan het eind van het boek worden de negen elementen, patronen en principes nog eens samengevat in een model. Daarnaast een literatuurlijst en een negental QR-codes (per hole) naar achterliggende informatie zoals een stappenplan hoe elk patroon te implementeren, een lijst met aandachtsgebieden en een aantal praktijkcases.

Kortom, een vlot leesbaar boek waarin in aantal belangrijke aspecten besproken worden om als organisatie veel wendbaarder te worden en te blijven. Het laat ook zien dat je als organisatie er niet komt als je de stap zet tot agile teams die bijvoorbeeld met scrum gaan werken. Business agility of de responsive enterprise vragen veel meer dan dat.

Bestellen: De responsive enterprise of De responsive enterprise (E-book)

Engage! Reisgids voor veranderavonturen

2017-01-16-18-49-54Gisteren een AMI Briefing in de Verkadefabriek te Den Bosch bijgewoond. Tijdens deze briefing gaven Raymond Maas en Wouter Visser een gepassioneerd verhaal over hun nieuwe boek Engage! dat ze samen met Woody van Ollfen hebben geschreven.

In hun nieuwe boek gaan ze in op avontuurlijk veranderen. Wat is dat eigenlijk? Gaan we twintig, dertig jaar terug in de tijd dan ging alles veel geleidelijker, langzamer. Vergelijk huidige misdaadseries eens met de Duitse krimi van twintig jaar terug, vergelijk een spelshow van toen met die van nu. Kan je DWDD indenken in 1980?

Op dit moment gebeurt er heel veel op economisch, technologisch, sociaaleconomisch, geopolitiek en sociaal-cultureel vlak. Onzekere bestemmingen, onzekere wegen. Het wordt steeds internationaler, flexibeler, innovatiever en sneller. Maar reeds in het verleden gingen we op zoek naar nieuwe landen, nieuwe dingen en dat doen we nog steeds.

Aan de hand van een metafoor: ….’orbit’….. versus …. ‘deep space’….. wordt gekeken naar de verschillen in avonturen.

Gaat het om vinden of om zoeken, betreft het een oppervlakkige verandering of juist een diepgaande verandering, willen we slechts het gedrag veranderen of gaat het om de identiteit?

“Een ‘deep space’ veranderavontuur is een bewust vormgegeven collectief leerproces gericht op diepe organisatieverandering.

Dat betekent dat een groep mensen samen duurzaam nieuw gedrag wil leren ontwikkelen waarvoor nieuwe overtuigingen, waarden en rolopvattingen (‘mentaliteit’) noodzakelijk zijn.”

We krijgen drie cruciale bouwstenen voor veranderen uitgelegd:

  • Co-creatie: met de buitenwereld, onder elkaar en met jezelf
  • Gedragsfocus
  • Bouw een leerinfrastructuur: vragen durven stellen, durven experimenteren en falen, aanspreken en aanspreekbaar zijn, expliciet (samen!) lessen trekken, delen

Na een stuk discussie in een drietal groepjes met de schrijvers neemt Wouter het stokje over van Raymond en gaan we in op de Change Canvas. Een instrument om de gewenste verandering, in co-creatie, handen en voeten te geven.

Voordat Wouter op het Change Canvas ingaat geeft hij ons vast zijn take-aways. Kunnen we aan het eind zelf checken of hij deze over de bühne heeft weten te brengen:

  • Een goed verhaal heeft geen draagvlak nodig
  • Weerstand bestaat niet (en is ook waardevol)
  • ‘Fake it till you make it’

En de korte maar fraaie video Hero’s journey wordt getoond.

2017-01-17-10-27-48De Change Canvas is opgebouwd uit drie panelen: het verhalenbord, het omslagenbord en het actiebord.

  • Op het verhalenbord, het waarom, kunnen we de storyline en story system kwijt. Verder zetten we hier de stip aan de horizon, het doel met inspiratie. We leggen vast wat er gebeurd als we niets doen en geven een aanleiding die hart en hoofd raakt. Tenslotte geven we voorbeelden die houvast geven.
  • Op het omslagenbord, het hoe, beschrijven we waar we mee moeten stoppen en waar we mee moeten beginnen. Het systeem en het gedrag wordt beschreven aan de hand van beelden en metaforen waarbij de eerste kleine stapjes gekoesterd moeten worden.
  • Tenslotte het derde paneel, het actiebord waarin het wat wordt vastgelegd. Op dit bord leggen we vast hoe we door te doen kunnen leren, we beschrijven de ‘touch points’ en vragen en geven feedback (doe bijvoorbeeld een rituelencheck: waarom doen we het, wat levert het op?) en bouwen aan vertrouwen door inzicht te geven in de aanpak waarbij de wijze waarom gecommuniceerd gaat worden cruciaal kan zijn om de verandering tot stand te brengen. Tenslotte leggen we vast wie we allemaal nodig hebben om succesvol te zijn.

Afsluitend krijgen we nog een aantal potentiele valkuilen gepresenteerd:

  • Co-creatie: samen kost meer tijd in het begin
  • Story-telling: de “story versus –is-ness” gap & illusie
  • Leercultuur: “we doen maar wat…en daar leren we dan van…”

Wat mij betreft een geslaagde avond. Wederom een voorbeeld dat je met storytelling, co-creatie, een leercultuur en minimale vastlegging een hoop in beweging kan krijgen. Ik ga zeker het boek lezen en hier in mijn blog op terugkomen.

9789089653406-480x600Bestellen: Engage! Een reisgids voor veranderavonturen

Ook is er een website kan je aanvullende informatie vinden, waaronder de Change Canvas en een aantal bijpassende youtube filmpjes. Zie: http://engagehetboek.com

Op 30 maart organiseert AMI Consultancy: ENGAGE! Het event voor veranderavonturen, Tijdens ENGAGE! Ga je samen met de schrijvers op veranderavontuur. Zij bieden je inzichten uit de theorie en laten die tot leven komen met inspirerende praktijkcases. Inschrijven: AMI Consultancy

Trends in Projectmanagement. Het projectmanagement aanzien van 2016

ipmaTrends in Projectmanagement. Het projectmanagement aanzien van 2016. Een uitgave van ipma-nl.

In dit boekje krijgen we de resultaten te lezen van een onderzoek dat in de tweede helft van 2016 heeft plaatsgevonden middels interviews met een aantal deskundigen in het vakgebied projectmanagement. Aan de hand van dit onderzoek zijn vijf trends geïdentificeerd. Deze trends worden vervolgens toegelicht door een deskundige en daarnaast krijgen we een bijpassend project met een toelichting van de betreffende project- of programmamanager. Tussendoor laat ik mijn eigen licht schijnen op de genoemde trends.

Trend 1: Projectificatie van de maatschappij.  Prof. Dr. Hans Bakker, Professor Management of Projects, TU Delft laat zijn licht schijnen over het feit dat er tegenwoordig steeds meer projecten gebruikt worden in de maatschappij en welke risico’s hieraan zijn verbonden zoals vluchtigheid van relaties. Hij sluit af met de verwachting dat de tijdelijke projectorganisatie en de permanente organisatie manieren van co-existentie moeten ontwikkelen.

“Iets wat je m.i. al ziet gebeuren met de permanente agile teams waar het werk naar toe gebracht wordt en daarmee onderdeel van de permanente organisatie zijn geworden. Waarmee de projectificatie van de maatschappij dan weer op zijn retour is!”

Als voorbeeldproject krijgen we de programmamanager Lex Pepping aan het woord over zijn 70MB project waarbij KLM en Schiphol de bagagefaciliteiten en werkwijzen hebben verbeterd zodat zij in staat zijn om 70 miljoen bagagestukken per jaar te kunnen verwerken.

De tweede trend betreft het omgaan met projectcomplexiteit. Marian Bosch-Rekveldt, Assistant Professor, TU Delft neemt ons mee in een tweetal stromingen om complexiteit aan te pakken waarbij enerzijds kwantificering van complexiteit plaatsvindt middels systeemdenken en anderzijds gekeken wordt naar de waargenomen complexiteit. Agile methodes worden aangehaald om met de stijgende onzekerheid in een project om te gaan en de verwachting wordt uitgesproken de komende jaren hybride methodes gaan ontstaan waarin klassiek projectmanagement en agile concepten met elkaar geïntegreerd worden.

“Eerste voorbeelden zie ik al ontstaan denk bijvoorbeeld aan PRINCE2 Agile waarin de verschillende werelden samengebracht worden en ook voor het Cynefin model van Snowden een plek is ingeruimd.”

Als voorbeeldproject schetst projectmanager Pieter de Booij hoe hij in zijn project Kustwerk Katwijk is omgegaan met de complexe omgeving van zijn project, hoe hij iedereen wist aan te haken en aangehaakt te houden.

Trend drie gaat over educatie in projectmanagement. Steven Nijhuis, Research PhD, HU, laat zien dat het aanbod aan cursussen en opleidingen in Nederland relatief fors is waarbij de aandacht voor de zachte kant van projectmanagement toeneemt. Ook zien we een toename van online-onderwijs zoals bijvoorbeeld de (gratis) MOOC voor projectmanagement door de TU Delft.

“Zelf ben ik heel actief op het trainingsvlak en kan uit ervaring aangeven dat de combinatie training, (online) leren, games, coaching en learning-on-the-job niet meer weg te denken zijn.”

Programmamanager Pieter Dekkers laat anderen naar de resultaten van zijn project Het Nieuwe Werken binnen SNS kijken en leren en geeft aan hoe hij het leerpad van zijn projectmanagers heeft vormgegeven.

De vierde trend gaat in op de menselijke factoren in projectmanagement. Chantal Savelsbergh, Senior Consultant gaat in op de gedragscompetenties van de projectmanager zoals die ook in de ICB4 een meer prominente rol hebben gekregen. Ik ben van mening dat je de zachte kant van projectmanagement nooit genoeg aandacht kan geven.

“Ik heb recentelijk nog een traject afgesloten waar we met een groep programmamanagers en een paar acteurs situaties hebben nagespeeld.”

Senior projectmanager Dennis Schuurbiers, Sogeti, laat zien wat het betekent om draagvlak te creëren en te behouden middels ‘power base selling’ in zijn project CDC datacenterverhuizing Haarlem – Min. EZ en dat dat een van de belangrijke succesfactoren binnen zijn project was naast saamhorigheid.

De laatste in het boekje genoemde trend betreft vrouwen in projectmanagement. Professor Yvonne Schoper, Hochschule für Technik und Wirtschaft Berlin, University of Applied Sciences Berlin, neemt ons mee in de groei in aantal vrouwelijke projectmanagers en wat dat betekent voor de aandacht voor en gebruik van soft skills.  Zij breekt een lans om ook het glazen plafond aan te pakken en vraagt om het doorvoeren van fundamentele veranderingen zodat vrouwen ook in het projectmanagementvakgebied meer kansen krijgen.

“Zelf is het mij de afgelopen jaren opgevallen dat als ik projectmanagementtrainingen in voormalige Oostblok landen geef het aantal vrouwen in zowel de trainingen als in de Projectmanagementpools de overhand krijgen.”

Product Owner Digital Integration ABN AMRO, Tanja Haringa, Haringa Projectmanagement, laat zien hoe zij met haar CBPortal project een succesvolle implementatie heeft afgerond, onder gebruikmaking van Scrum, zodat de grootzakelijke klanten optimaal kunnen worden bediend. Binnen ABN AMRO neemt het aantal vrouwelijke projectmanagers en product owners toe.

“Conclusie: ik snap de genoemde trends, wel vraag ik mij af wat de invloed is van innovatie, design thinking, samenwerken met start-ups, digitalisering, robotisering, AI & machine leren, … voor projectmanagement. Wellicht worden dit een of meer van de trends voor 2017?”

Nadere informatie over dit boekje: ipma-nl

Overview of my year 2016 book reviews

2016 was a fruitful book year. I wrote many book reviews including corresponding quick reference cards and several personal insights, and views on specific topics in the field of project, program and portfolio management and my new book (Managen van agile projecten) I wrote together with Bert Hedeman and Ron Seegers was published. I received two awards (Best project management and leadership blogs, and The Program Director of the year).

dia1

Agile

Sponsorship

Project, program, portfolio Management and PMO: