Will the Project Manager survive in the agile world

This article is based on one of the key chapters of my Dutch book Scaling agile in organisaties and now available for my English readers too. Together with the article A new new bird’s eye view on the agile forest you have the most important chapters of this book. All other chapters are summaries of the most common scaling agile frameworks. These summaries can be found on this blog too.

To read/download Portman, H. (2021). Will the Project Manager survive in the agile world? Commentary, PM World Journal, Vol. X, Issue IV, April.

Recensie En nu wij!

Ik dacht het vierde boek van Frank Oeben te gaan lezen maar ‘En nu wij! – Elke dag een beetje beter’ overlapt volgens de auteur voor 90% met ‘En nu Agile?’ (Waarbij ik aanneem  dat de auteur ‘En nu Agile! – Elke dag een beetje beter.nl’ bedoelt).

Jammer dat ik niet vooraf wist dat het een herziene druk betrof. Een vermelding op voorkant van het boek had op zijn plaats geweest.


Over ‘En nu agile! – Elke dag een beetje beter.nl’ was ik niet enthousiast dus benieuwd of de auteur nog wat met mijn commentaar heeft gedaan?

Waren er in de oorspronkelijke versie vijf delen (0-4), zien we nu vier delen (0-3) waarbij de tekst grotendeels dezelfde volgorde aanhoudt als het oorspronkelijke boek. Drie van de oorspronkelijke blogs hebben deze versie niet gehaald en er zijn een aantal verschuivingen van paragrafen (in lijn met mijn vorige commentaar). De grootste wijziging zit verder in de plaatsing van titelpagina’s van de delen. Deel 0 is nu veel kleiner, en het restant van deel 0 is nu het begin van deel 1. Het oude deel 3 zijn nu de laatste hoofdstukken van deel 2 geworden. Goed om te zien dat op een aantal plaatsen de persoonlijke PR is verwijderd en verschillende kromme zinnen zijn aangepast. Kortom, deze versie is duidelijk beter dan de vorige. Neemt niet weg dat ik persoonlijk toch gekozen zou hebben om de blogs te herschrijven zodat een meer lopend en duidelijker verhaal zou zijn ontstaan.

Bestellen En nu wij!: managementboek.nl, bol.com

Recensie: De verfrissende smaak van zure appels

Vele organisaties willen wendbaarder worden en voeren een transformatieprogramma door. Maar circa 70% van al die transformaties mislukken want die organisaties ontberen nog steeds besluitvaardigheid, innovatievermogen en veranderkracht. Een van de eerste oorzaken voor het mislukken wordt gezocht bij de mismatch tussen de organisatiecultuur en de benodigde agile cultuur of agile mindset.

Mathilde Maas Kuper laat ons, in haar boek ‘De verfrissende smaak van zure appels – Pijnmanagement: onmisbaar voor succesvol leiderschap’, zien dat een belangrijke component in die gewenste cultuur die is van de pijncultuur of pijn-mindset.

Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel beschrijft de theoretische basis achter pijnmanagement waarbij ingegaan wordt aan het taal geven aan pijn, het begrijpen van pijn aan de hand van onderliggende principes en de vijf stappen om te dealen met pijn om een gewenste pijncultuur te realiseren. In het tweede deel worden de vijf stappen om te dealen met pijn uitgebreid beschreven en praktisch toepasbare hulpmiddelen geboden. Daarnaast worden een drietal cases gebruikt om de stappen van aansprekende voorbeelden te voorzien. Het betreffen de volgende cases: een partner bij een IT-bedrijf die worstelt met de interne organisatieontwikkeling, een manager bij een culturele instelling die te maken krijgt met een verhuizing en een bestuurder van een zorginstelling die geconfronteerd wordt met een vernietigend inspectierapport.

Pijn wordt gedefinieerd als een pijnprikkel (de oorzaak) en de daarop volgende emoties en gedrag. Hierbij worden de emoties en gedrag beïnvloed door de heersende pijncultuur (normen, oordelen en verwachtingen). Kijkend naar organisaties zien we vele mogelijke oorzaken van organisatiepijn, zoals onveiligheid, incompetentie, verraad, ongevoeligheid, inmenging, institutionele krachten, en onvermijdelijke pijn.

Middels het pijnkwadrant krijgen we een instrument aangereikt om de pijnoorzaak te duiden. Door te kijken naar directe oorzaken realiteit versus beeldvorming en verlies versus onvervuld verlangen ontstaan vier pijnopties: destructiepijn, illusiepijn, ingebeelde destructiepijn en ingebeelde illusiepijn.

Om pijn te begrijpen komen de volgende pijnprincipes aan bod:

  • Liever geen pijn: winst, boosdoener, oplossingsperspectief
  • Pijn stuurt gedrag: emoties, variatie in pijngedrag en pijncultuur
  • Individuele pijn beïnvloedt het grotere geheel

Veel mensen, dus ook organisaties gaan pijn uit de weg door pijnmijdende strategieën van pamperen, polderen of de botte bijl te hanteren, te gebruiken. Met als resultaat een organisatie die onvoldoende wendbaar is waarbij besluitvaardigheid, innovatievermogen en veranderkracht te wensen overlaat doordat autonomie, eigenaarschap, loyaliteit, focus en/of weerbaarheid van de medewerkers ondermijnt worden.

In plaats van deze pijnmijdende strategieën te volgen beschrijft de auteur haar vijf stappenplan om te dealen met pijn en een effectieve pijncultuur te bouwen. De vijf stappen zijn respectievelijk observeren, entameren, ontrafelen, regisseren, realiseren.

  • Observeren: Het in beeld brengen (bewustwording) van alle relevante pijnen (verleden, heden en toekomst op micro-, meso- en macroniveau.
  • Entameren: Het aangaan van de pijn. Het gesprek met jezelf en stakeholders aangaan: je legt het onderwerp pijn samen met de positieve focus (belang, verlangens, doel) op tafel.
  • Ontrafelen: Het splitsen (per pijnpunt) in wat je wel (om te zetten in actie) en niet (vraagt om acceptatie) kunt veranderen. 
  • Regisseren: Het ontwerpen van interventies. Wat (actie- en acceptatie-interventies) en hoe (de pijncultuur).
  • Realiseren: Het doen van de interventies en bouwen aan de pijncultuur. “Door pijn te begrijpen en taal te geven aan pijn ontstaat een nieuwe ‘pijn-mindset’. Die zorgt voor ander gedrag”

Conclusie: De verfrissende smaak van zure appels is een praktisch toepasbaar boek dat je ogen opent en laat zien dat pamperen, polderen of de botte bijl jouw organisatie niet wendbaarder maakt maar dat door het taal geven aan en begrijpen van pijn en middels een vijfstappenplan een effectieve pijncultuur gerealiseerd kan worden. Een aanrader voor iedereen die in een transformatie naar een meer wendbare organisatie zit of tegen muren aanloopt bij het doorvoeren van een verandering.

Bestellen De verfrissende smaak van zure appelsmanagementboek.nlbol.com

Recensie Purpose Driven People

Het boek ‘Purpose Driven People – Creëer business agility & duurzame groei’ geschreven door Alize Hofmeester zijn eigenlijk drie boeken ineen. Enerzijds een korte business roman waarin we kennis maken met Tess en haar collega’s die hun ervaringen delen als leden van het transitieteam van een organisatietransformatie. Daarnaast een uitgebreide beschrijving van de verschillende onderdelen van de People Journey Circle.

Hierin wordt ook regelmatig teruggepakt op de ervaringen uit de business roman en tenslotte een set aan cases waarin de verschillende onderdelen van de People Journey circle uitgebreid aan bod komen. De cases zijn afkomstig van Roche Diagnostics NL, ING Bank, Agile Business consortium, Airasia/Agi.li, Verband der Privaten Kranken Versicherung eV, KLM, CoVince, Part-up en Agile People.

Centraal staat in het boek de People Journey Circle waarin ieder aspect in een afzonderlijk hoofdstuk wordt toegelicht en voorzien van theoretische kaders, modellen, experimenten en werkvormen. Daarnaast krijg je in de inleiding per element van de Peopler Journey Circle tien stellingen om te scoren zodat helder wordt welke aspecten voor jou relevant zijn.

  • Mensen & purpose: De relatie tussen werkgeluk, welzijn, beleving en weerbaarheid en de invloed van deze factoren op de wendbaarheid. Ontwerpen van een purpose: 1) ga op onderzoek en verzamel zoveel mogelijk informatie, 2) beschrijf (visualiseer) de verhaallijn, 3) toets de verhaallijn bij de doelgroep, en 4) beschrijf de purpose.
  • Communicatie & bewustwording: Als basis voor het creëren van bewustzijn en interactie in je organisatie. Experimenteer middels pizzasessies, screw-up sessies, agile coffee of meetups, transitie- of loslaatsessies, vraag en aanbod-muur of happiness-muur.
  • Identificeren belemmeringen: Wat gebeurt er wanneer je belemmeringen wel of niet serieus neemt. Hoe ga je om met OKRs, een Obeya en de agile sailboot techniek?
  • Rolmodellen: Hoe komen we van managen naar leiden, naar leiderschap naar rolmodel? Hoe gaan we om met verschillende mensbeelden (theorie X en Y), piramide van Maslow en zwermintelligentie?
  • Community’s bouwen: Hoe kan je organisch beweging tot stand brengen? Welke principes leren we uit de natuur (collectieve en zwermintelligentie) en hoe bouwen en exploreren we community’s om jouw organisatie exponentieel te verrijken? Het gebruik van collectieve intelligentie is een mindset. Collectieve intelligentie is wars van sturing, hiërarchische niveaus en silo’s en maakt gebruikt van diversiteit en exploratie.
  • Lerende organisatie: Is leren de normaalste zaak van de wereld? Hoe zijn de change curve en transitiecirkel toe te passen? Wat betekenen een fixed en een groeimindset? Wat is blended leren in learning journeys?
  • Ecosysteem: Wat bedoelen we met het ecosysteem en waarom is het belangrijk? Wat is de impact van duurzaamheid en de Global Goals for Sustainable Development op jouw organisatie? Wat doen we met de oneindige digitale mogelijkheden?

Conclusie: Sta je aan de vooravond van, of zit je al midden in een agile transformatie dan biedt dit boek een aantal duidelijke handvatten om de mens en purpose centraal te stellen en daarmee stappen te zetten om een agile mindset te bereiken. De People Journey Circle is een mooi instrument om te bepalen aan welke gezichtspunten je kan gaan werken en vervolgens hoe je dat dan kan gaan aanpakken. Een aanrader.

Bestellen Purpose Driven People: managementboek.nlbol.com

Review 12.5 years AGILE in the Netherlands

Xebia published an interactive e-magazine Agile NXT12.5 years AGILE in the Netherlands – more than a decade of agile captured in compelling stories and next steps for the future’. In total seven interviews and five articles.

  • The first interview and 5-minute video is with Jeff Sutherland talking about the future of agile organizations, the importance of leadership and the use and impact of Scrum and Scrum at Scale (“It’s all common sense with an uncommon level of discipline” – Jeff Sutherland).
  • The article Structuring agile; paradox or silver lining by Thijs Wesselink talks about his balancing act between providing autonomy and creating structures when transforming organizations.
  • An interview with Bert Voorbraak (Raad voor Rechtsbijstand) about leading change within large enterprises, in this case the transformation within ASR where he opted for a holistic, integrated and step by step approach based on people, processes and leadership.
  • In the article Creating sustainable growth by investing in the workforce of the future by Riët Broekhuizen and Marianne Pot shows that that approach is much cheaper, helps your business to perform better but will also attract the talent you need tomorrow. Building communities of practice, using serious gaming and blended in-company learning journeys will encourage your workforce to learn.
  • The interview with Ron Kolkman, Director Joint IT Command Ministry of Defense, emphasizes on his pioneering experience with agile transformation leadership at the Dutch Kadaster (land registry) where the ‘us and them thinking’ disappeared and intent and purpose became key.
  • Rik de Groot and Daria Nozhkina explore the future by explaining the three steps that provide clarity to leaders in an organization, reduce the risk and increase the succes rate: 1) Digital & agile assessments, 2) strategic advice & design and 3) strategic exploration & preparation. 
  • The interview with Maarten van Beek, HR Director ING, is about trying and pioneering, fintech and bigtech as role models. It all started with the agile transformation in 2015 at ING Bank in the Netherlands where they moved away from functions and function houses, and match craftsmanship with the organizational strategy. He doesn’t believe in agile leadership exists. It’s all about situational leadership and a greater focus on results. It includes a link to the customer story Agile transformation at ING.
  • Keeping a grip on large international projects through transparency is the title of a next interview with Stan Bentvelsen, Pieter van Braam van Vloten from Nikhef and Theo Gerrits from Xebia discussing the agile transition within Nikhef by using agile principles instead of sticking to a standard methodology or framework. It includes a link to the customer story Agile culture change at Nikhef leads to more transparency and efficiency.
  • The interview with Martine Zeegers, HR director Unilever Benelux and Riët Broekhuizen, Xebia, describes the agile transition at Unilever Benelux as pragmatic, not too rigid, and a lot of experiments. It is the mindset that counts and not the method. Some teams only work with the mindset and some agile tools and other teams went all the way to the top. It includes links to the article People as the beating heart of change and the Unilever customer story.
  • Michael Maurer and Daniël Burm discusses in their article the data native organization (data quality, means to monetize, organizational capability, technology platform and governance to compliance are all in place) and the first iteration of the Xebia Data Native Organization Framework including a value circle and target operating model to become a data driven company. It includes a link to the article ‘Big data, but little value? How to embed data science in your organization?’
  • The interview and two-minute video with Charl Vermeer, IT Manager Dutch Kadaster, is the second interview regarding the agile transformation at Kadaster. In this interview the focus is on integrating IT, agile, cloud and data and the use of so-called culture guards.
  • In the last article Marianne Pot and Rik de Groot explain serious gaming and the impact of serious games during transformations. There are three types of serious games: problem based, trial and error and scenario-based games. It includes a link to the paper ‘Serious gaming’ from the same authors.

Conclusion. Definitely worth reading. Inspiration, insights, lessons from real life agile transformations and state of the art developments like the Date Native Organization Framework or serious gaming.

To read the e-magazine go to https://www.agilenxt.com

Japanese version of my QRC Team Topologies (チ一厶卜ポロヅ一)

Awesome to see that Kakutani Shintaro translated my QRC Team Topologies into Japanese. どうもありがとうございました

Published on https://scrapbox.io/iki-iki/QRC_Team_Topologies-ja

For a review of the Team Topologies book and English QRC see: https://hennyportman.wordpress.com/2020/05/25/review-team-topologies/

Recensie Hoe boek voor wendbaarheid

Het ‘Hoe boek voor wendbaarheid – kleine stappen grote impact’ geschreven door Hanneke Moonen geeft een praktische invulling aan het containerbegrip wendbaarheid. De auteur nodigt je uit om het gesprek aan te gaan met jezelf en je teamleden, aan de hand van oefeningen, checklists, vragenlijsten, inspiratiepaletten, canvassen, analyse vragen, matrices, (quick) scans, analyses, actieplannen en reflectieopdrachten.

Het boek is bestaat uit twee delen. In het eerste deel komt de essentie van wendbaarheid aan bod. Hoe kan je effectief reageren op veranderingen. Hoe ziet de behoefte aan wendbaarheid eruit voor jouw organisatie of team. Hierbij wordt een handig hulpmiddel, de wendbaarheidsscan beschreven waarmee je je eigen wendbaarheidsprofiel kan opstellen. Deze scan is onderverdeeld in vier wendbaarheidsdimensies respectievelijk strategische wendbaarheid, wendbare mensen en teams, wendbaar organiseren en werken en (zelf)leiderschap. Per dimensie krijg je een aantal uitersten voorgeschoteld waarbij je aan moet geven op een score van 1 tot 6 of je meer aan de ene of juist aan de andere kant zit. 

Vervolgens komt het wendbaarheid werkatelier aan bod waarin je samen met collega’s en stakeholders kan verkennen wat wendbaarheid voor jou moet opleveren, hoe je ervoor staat op het gebied van wendbaarheid en wat de beste kansen zijn om wendbaarheid te vergroten. Het wendbaarheid werkatelier omvat de volgende stappen: 1) het wendbaarheid werkatelier inrichten, 2) de wendbaarheidsscan invullen, 3) uitkomsten delen en analyseren, 4) focus aanbrengen, 5) oplossingen en acties bedenken en 6) doen, borgen en herijken.

Het tweede deel – inspiraties en interventies – geeft een vertaling van de wendbaarheidsscan naar oplossingen en interventies. Hierbij worden dezelfde vier wendbaarheidsdimensies gevolgd. Per dimensie worden een aantal oplossingsrichtingen uitgewerkt en voorzien van bijbehorende interventies. In totaal worden 19 oplossingsrichtingen beschreven. Bijvoorbeeld binnen de dimensie wendbare mensen en teams/sprankelen vinden we o.a. de oplossingsrichting passie, talent en werkplezier. Binnen deze oplossingsrichting krijg je de interventies bronnen van werkplezier, vind je ikigai, team-talenten-sessie en jobcraften en teamcraften. In totaal worden er 37 interventies besproken. Per interventie krijg je een uitleg, een praktijkvoorbeeld en praktische oefeningen.

In het boek vind je op vele plekken lees- en kijktips. Bij de kijktips een handige QR-code die uitkomt op de website Moon-hrm.nl waar het filmpje bekeken kan worden. Daarnaast kan men op de website ook verschillende werkbladen of scans kan vinden.

Conclusie. Geen hoe boek maar een doe boek. De oefeningen, checklists, vragenlijsten, inspiratiepaletten, canvassen, analyse vragen, matrices, (quick) scans, analyses, actieplannen en reflectieopdrachten nodigen uit om zelf aan de gang te gaan en de dialoog op te zoeken om aan het begrip wendbaarheid voor je eigen organisatie of team invulling te geven. De achterliggende theorie en voorbeelden worden kort, bondig en prettig leesbaar beschreven en vervolgens mag je zelf aan de gang. Een mooie gereedschapskist met vele handige interventies die je kan toepassen bij je eigen agile transitie. Een aanrader.

Bestellen Hoe boek voor wendbaarheid: managementboek.nlbol.com

Incremental versus iterative

The Digital Project Manager published on of my articles. This time my comparison between incremental and iterative and some related delivery methods. See: https://thedigitalprojectmanager.com/iterative-and-incremental-development/

Recensie Agile coaching

Het boek ‘Agile coaching – Laat organisaties ontdekken hoe ze continue de hoogste waarde kunnen leveren’, geschreven door Adrie Dolman, biedt de beginnende maar ook meer ervaren agile coach een scala aan inzichten, instrumenten, werkvormen en interventies.

Het boek is geschreven rond vijf ontwikkelingsfasen van agile coaching. Waarbij zowel gekeken wordt hoe de agile coach er tegenaan kijkt als hoe de agile coach hier in de praktijk mee omgaat.

Als agile coach vervul je afwisselend of tegelijkertijd, meerdere rollen:

  • Willen: motiveren en achterliggende coachvraag achterhalen
  • Kennen: teacher en mentor (ADKAR-model: Awareness, desire, knowledge, action en reinforcement)
  • Kunnen: coachen en faciliteren.

Daarnaast zijn er verschillende coachstijlen te onderkennen die afhankelijk van de situatie gehanteerd kunnen worden: de luisterende coach, de onderzoekende coach, de reflecterende coach, de onderwijzende coach, de resultaatgerichte coach, de dirigerende coach en de provocerende coach.

De vijf fasen van agile coach ontwikkeling zijn:

  1. Jezelf )laten) coachen: Zelfbewustzijn en zelfmanagement. Ben je bewust van je emotionele intelligentie. Wat ervaar je en wat doe je ermee?
  2. Individuen coachen: Leer een ander op een effectieve manier de regie over hun eigen emoties te nemen (introspectie, anderen in beweging krijgen en loslaten). Denk aan Shu-Ha-Ri en de leerpiramide van Edgar Dale.
  3. Agile teams coachen. Teamwerk, de fasen in teamvolwassenheid, teamformatie, veilige omgeving, sociocratie, de fasen van Tuckman, teamgeest, teamfocus, teammandaat, teamprestaties, intrinsieke motivatie en holistische prestaties. 
  4. Jezelf ontwikkelen tot expert. Ontwikkelen van professionele diepgang op het terrein van agile delivery, business agility en/of soft skills (EQ, work/life balance, NLP). Het schrijven van artikelen, blogs, vlogs en tutorials.
  5. De agile organisatie coachen. Van een fixed mindset naar een growth mindset. Van hiërarchische afdelingen naar een blended organisatie met zelforganiserende multifunctionele teams waarin men een of meer rollen vervult en vak- en passiegroepen. Hierbij worden niet de mensen maar het systeem gemaneged (mentaal model organisatie > systeem > patroon > gedrag).

Conclusie. Prettig en vlot leesbaar geschreven boek over agile coaching. Bekende en minder bekende instrumenten worden helder en praktisch uitgelegd. Het vijf fasen model van agile coaching laat zien dat je niet direct te hard van stapel moet lopen. Begin bij jezelf en dan stap voor stap verder!

Bestellen Agile coaching: managementboek.nlbol.com

Recensie Chaordisch organiseren

Nicoline Mulder heeft met haar boek Chaordisch organiseren – complexiteit in organisaties begrijpen, benutten, beïnvloeden enige ‘orde’ aangebracht in het begrip chaordisch door ons op overtuigende wijze mee te nemen in de wereld van complexiteit. Hierbij is chaorde het zien van orde in de chaos. In lijn met Albert Einstein’s filosofie ‘Everything should be made as simple as possible, but not simpler.’ heeft zij een stevig, onderhoudend en prettig leesbaar boek afgeleverd. 

Zo zet ze de lezer weer met beide benen op de grond. Complex en gecompliceerd zijn niet hetzelfde maar ze weet de lezer ook te overtuigen dat het Cynefin model van Snowden niet deugt. Ook stelt ze o.a. de waarde van large scale interventies (vergroot het wel het draagvlak?), kleurdenken (geen voorspeller van teamprestaties), brainstormsessies (remt de creativiteit af) en ‘never change a winning team’ en problemen te lijf gaan met een multifunctioneel team (als je eerst groepen gelijkgestemden laat nadenken en na verloop van tijd pas disciplines bij elkaar samenbrengt, krijg je veel betere oplossingen) ter discussie.

Het boek bestaat uit de delen complexiteit begrijpen, complexiteit benutten en complexiteit beïnvloeden. Chaos en complexiteit laten zich niet vangen in een model. Om complexiteit te begrijpen krijgen we een scala aan voorbeelden uit de natuur en de praktijk aangereikt. Mooi is het voorbeeld om in een groep complexiteit te ervaren door al zelforganiserend gelijkbenige driehoeken te vormen (iedereen neemt twee mensen in gedachten en gaat in een gelijkbenige driehoek staan met die twee mensen). 

Zelfsturing is het vermogen om jezelf te leiden en verantwoordelijkheid te nemen over je eigen gedrag. Zelforganisatie is het vermogen van een complex systeem om structuur te creëren zonder externe druk. Vergelijk een zwerm spreeuwen. Dit zwermgedrag is in drie regels te vatten: attraction, alignment en avoidance. Ook wordt het verschil tussen vlinders en risico’s helder uitgelegd. Hierbij zijn vlinders kleine, zwakke signalen die een voorbode kunnen zijn van een grote verandering. Het gaat er dus om om deze vlinders op het juiste moment te spotten zodat je beter voorbereid bent dat er iets gaat komen.

Uiteindelijk komen we uit bij de ontwikkeling van een complex systeem. Het begint rustig, fluctuaties en mislukkingen worden door de robuustheid van het systeem opgevangen. Vervolgens kondigt de omgeving (vlinders) een ophanden zijnde verandering aan en het systeem zoekt naar antwoorden op deze grote onbekende (de fase van het abnormale). In de derde fase is chaos zichtbaar en voelbaar maar een nieuwe weg heeft zich nog niet geopenbaard. Tenslotte wordt de uitkomst uit de periode van chaos zichtbaar (in de kiem gesmoord, failliet gegaan of een nieuwe normaal).

In het tweede deel worden vijf ordes in de chaos, de wetmatigheden van complexe systemen uitgebreid toegelicht:

  • Bewustzijn: Orde in de chaos zien. Elk chaordisch systeem heeft een bewustzijn dat het systeem bij elkaar houdt. Om een chaordisch systeem te kunnen veranderen, moet je het denken over het bewustzijn veranderen.
  • Verbondenheid: Alles hangt met alles samen. Denk groot, handel klein.
  • Onbepaaldheid: Er zijn talloze oorzaak-gevolgrelaties tussen alle onderdelen, zodat niet te bepalen is hoe het systeem zal reageren op minuscule veranderingen zoals een fladderende vlinder. Wees voorbereid op wat komen gaat, maar ga het niet voorspellen.
  • Creatie en verval: Omschrijft het geheel dat een chaordisch systeem uit zichzelf vormt. Verander op eigen initiatief voordat de omgeving je dwingt.
  • Emergentie: het chaordische systeem is in staat om zelf iets nieuws te creëren. Laat je verrassen door het collectieve systeem.

Begrijpen, gebruiken en versterken van de vijf ordes van chaordisch denken bieden het systeem een holistische groei in complexiteit.

In het laatste deel staat de vraag ‘waar zit mijn invloedsruimte voor verandering?’ centraal. Hierbij ontkom je er bij complexiteit niet aan om wat je wilt onderzoeken altijd in zijn ecosysteem te onderzoeken. De context en het systeem beïnvloeden elkaar voortdurend. De grens van ‘binnen’ en ‘buiten’ roept alleen maar verkeerde beelden op. Mij deed het denken aan de fles van Klein waarin binnen- en buitenkant in elkaar overlopen (Duits wiskundige Felix klein, 1849-1925). Daarnaast kan complexiteit alleen onderzocht worden als de menselijke interactie serieus genomen wordt. Een organisatie is een netwerk in een netwerk van netwerken. Het zijn de zwakke verbindingen tussen mensen die zorgen voor vernieuwing, niet de sterke (hypothese van Granovetter).

Afsluitend benadrukt Nicoline nogmaals: Grijp niet in bij chaos, maar laat de chaos zijn gang gaan en sta open voor het onbekende. 

Conclusie. Nicoline Mulder heeft met haar boek Chaordisch organiseren enige ‘orde’ aangebracht in het begrip chaordisch door ons op overtuigende wijze mee te nemen in de wereld van complexiteit aan de hand van theorie, praktische en wetenschappelijke onderbouwingen en persoonlijke verhalen. Hierbij is chaorde het zien van orde in de chaos. Een stevig, onderhoudend, verdiepend en prettig leesbaar boek. Een aanrader!

Bestellen Chaordisch organiseren: managementboek.nlbol.com