Tag Archives: portfoliomanagement

Portfolio Canvas

Tijdens het seminar “Maak uw organisatie wendbaar met een Agile ingericht projectportfolio” op 28 juni 2017 kregen de deelnemers een sneak preview van het portfolio canvas. Canvassen zijn tegenwoordig populair, denk aan het Business Model Canvas, Program Canvas, Project Canvas, Sales canvas, Operating model canvas, et cetera. Ook zie enige gelijkenis met SNAP (Scaled Network Agile Portfolio) waarbij subportfolio’s door cirkels worden gerepresenteerd.

Uiteraard kreeg dit portfolio canvas mijn aandacht. Ik was in de veronderstelling dat het een invulling voor agile portfolio management was maar dat blijkt, nu het officieel gelanceerd is, toch niet helemaal het geval.

In deze blog schets ik een kort beeld van het portfolio canvas en geef ik mijn visie hierop met een aantal aanbevelingen.

Michael Sauerbier, Diederik Biesboer, Daniel van den Dries & John van Rouwendaal (allen van Cratos Consulting) zijn de ontwikkelaars van Het Portfolio Canvas®.

Plaatje-170601-Cratos_PortfolioCanvas-900x444Op de website ( http://cratosconsulting.nl/het-portfolio-canvas/) krijgen we de volgende samenvatting:

Het Portfolio Canvas® is een instrument voor bestuurders en managers om:

  • het projectenportfolio overzicht te creëren en
  • de discussie over prioriteiten te faciliteren.

Het Portfolio Canvas® helpt organisaties antwoord te geven op de centrale vragen:

  • Wie doen waarom wanneer welke projecten en programma’s?
  • Wat kost het portfolio en wat levert het op?
  • Wat zijn de grootste portfolio risico’s en afhankelijkheden?

Het Portfolio Canvas® biedt meerwaarde in het proces & het eindresultaat is van waarde:

  • Voor het proces is het Portfolio Canvas® een afgebakend kader waarbinnen de discussie over projecten en programma’s kan plaatsvinden.
  • Het eindresultaat in de vorm van een uitgewerkt Portfolio Canvas® helpt besluiten te communiceren en voortgang te controleren.

Wat opvalt is de stilistische vormgeving en die uitnodigt om kennis te nemen van wat er ingevuld is en daarbij ondersteund deze opzet dus de transparantie en nodigt uit tot discussie over welke projecten en programma’s wel/niet opgepakt moeten worden (zie meerwaarde). Er zal vast een gedachte zitten achter de pijl die een tegengestelde klokbeweging suggereert. Iets wat ook tot uitdrukking komt in de binnenste cirkel.

Ik heb mijn twijfels of het portfolio canvas ook voldoende informatie biedt om de voortgang te controleren. Middenin vinden we drie blokken die we ook bij bijvoorbeeld Scrum tegenkomen: to do, doing en done. Dit geeft inzicht in de op te pakken projecten en welke zijn afgerond maar of het feit dat het project is opgepakt voldoende is om de voortgang te controleren, waag ik te betwijfelen. Wellicht te ondervangen door op een project (post-it) een impediment post-it te plakken als de einddatum waarschijnlijk niet gehaald gaat worden. Voor mij is belangrijker wat willen we nu wanneer bereiken met het veranderportfolio? Kan het portfolio canvas niet uitgebreid worden een soort mijlpalen balk onderin en als dan de draairichting omgedraaid wordt dan rolt dit portfolio bij wijze van spreken over deze balk (maak dan ook dat uitsteeksel (met logo) passend binnen de cirkel).

De ontwikkelaars geven aan dat het portfolio canvas onder andere gebaseerd is op Kanban (Lean). Ik zou dat wat sterker uitbuiten door bijvoorbeeld een WIP-limit bij het ‘doing’ blok te plaatsen zodat daarmee een anti-patroon bij veel projectportfolio’s, lees te veel projecten tegelijkertijd, te bestrijden.

Bij best practices zoals Management of Portfolios (AXELOS) of de Standard for Portfolio Management (PMI) wordt het portfolio onderverdeeld in verschillende buckets (categorieën) en vindt prioritering plaats binnen zo’n bucket. In deze opzet zie ik dat niet direct terug. Wellicht te ondervangen door iedere strategische doelstelling van een (post-it) kleur te voorzien en voor de bijbehorende projecten en programma’s diezelfde kleur als post-it te gebruiken.

Conclusie. Mooi initiatief dat, in co-creatie, verder uitgebouwd kan worden. Iets wat een van de ontwikkelaars mij ook al aangegeven heeft. Ze zijn al weer verder in hun denk/ontwikkelproces.

Recensie: Een geschiedenis, heden en toekomst van project-, programma-, en portfoliomanagement.

geschRené Hombergen heeft een lijvig boekwerk (552 pagina’s) geschreven: Een geschiedenis, heden en toekomst van project-, programma-, en portfoliomanagement. Van piramiden in steen en organisatie, tot waarde scheppende teams. Het boek is onderverdeeld in een vijftal delen.

Het eerste deel zoemt in op projectresultaten en -processen uit het verleden. Beginnend bij projecten zoals de piramiden in Egypte, de Chinese muur, de Acropolis en het Colosseum. Projecten die op enige wijze gemanaged moeten zijn maar er zijn geen onderliggende projectmanagement documenten van bekend. Vervolgens komen we bij een periode waar er ook geschriften zijn te vinden met daarin een taakverdeling tussen architect en aannemer. Vanaf de 2e helft van de 20ste eeuw zien dat projecten worden opgepakt volgens een methode.

Het tweede deel stelt projectmanagement centraal waarbij een drietal gezichtspunten als uitgangspunt dienen: geografisch, disciplinair en historisch.

De volgende methoden passeren de revue:

  • Systems Enginering
  • PMBoK (Project Management Body of Knowledge, PMI)
  • PMW (ProjectMatig Werken)
  • PRINCE2 (PRojects IN Controlled Environment, Axelos)
  • DSDM
  • PC (Projectmatig Creëren)
  • Srum
  • NPD (New Product Development for Fast Moving Consumer Goods; NPD 4 FMCG). NPD richt zich sterk op de eindklant in de detailhandel).
  • A4-projectmanagement

In het derde deel staat programmamanagement centraal en krijgen we inzicht in de ontstaansgeschiedenis en komen de volgende methoden aan bod:

  • PGM (ProGrammaManagement)
  • MSP (Managing Succesful Programmes, Axelos)
  • SPM (Standard for Program Management, PMI)
  • IPM (Integraal ProgrammaManagement)
  • PGMC (Programmatisch Creëren)
  • APgM (Agile Programme Management)
  • A4-Programmamanagement

In het vierde deel komt portfoliomanagement aan bod. Ook hier weer de ontstaansgeschiedenis en een aantal methoden:

  • PfMfNP (Portfolio Management for New Products)
  • EPM (Enterprise Programma Management: omvat alle projecten in een organisatie)
  • SPfM (Standard for Portfolio Management, PMI)
  • MoP (Management of Portfolios, Axelos)
  • Agile Portfolio Management
  • A4-Portfolio-Ondernemerschap

Het laatste deel, deel V. Toekomst! Naar projectondernemerschap…? beschrijft een aantal gedachten over een waarschijnlijke toekomst van project-, programma-, en portfoliomanagement.

We krijgen een stuk literatuuronderzoek waarbij de volgende drie inzichten centraal staan: een realistische opdrachtgever, van leiderschap naar leiderschapsgedrag en van succes naar waarde. Bij dit laatste inzicht krijgen we een kritische beschouwing van het boek Value-based Project Management van Nicoline Mulder.

Om projectsucces te definiëren hanteert de auteur de volgende formule: Succes = Resultaatlevering (rol Projectmanager) x Bijdrage (doel opdrachtgever) x Werking (afnemerstevredenheid + leereffecten bij projectteam+ invloed op vervolgprojecten).

Conclusie

Veel leeswijzers, samenvattingen en vooruitblikken die ik persoonlijk als storend heb ervaren. Ook beschrijvingen van verschillende projectmanagementmethoden over verschillende tabellen had ik graag anders gezien. Nu komen dezelfde methoden binnen de verschillende gezichtspunten terug. Binnen de delen m.b.t. programmamanagement en portfoliomanagement komen de methoden slechts één keer voor, wat voor mij de leesbaarheid bevordert en als naslagwerk beter hanteerbaar is.

Scrum is m.i. geen projectmanagementmethode maar ontwikkelmethode (werkpakketniveau). Wellicht is dat de reden dat allerlei verschillende agile aanpakken en filosofieën niet aan bod zijn gekomen in dit naslagwerk, zoals bijvoorbeeld: Kanban, Lean Start-up, Disciplined Agile, Nexus, SAFe 3.0 / 4.0, Enterprise Agility en Large Scale Scrum (LeSS).

De auteur verwacht dat PRINCE2 door Scrum vervangen gaat worden. Q4 2015 laat echter nog steeds een groei zien in PRINCE2 certificering t.o.v. 2014 en ik ben heel benieuwd wat PRINCE2 Agile gaat doen. PRINCE2 Agile combineert PRINCE2 met Scrum, Kanban, en Lean Start-up. Recentelijk had ik 600 inschrijvingen op een webinar over dit onderwerp (PRINCE2 Agile Recordings).

bestellen: Een geschiedenis, heden en toekomst van project-, programma- en portfoliomanagement